Kapela_ Sv. _Lorenca

Piše:
DRAGOSLAV BOKAN
Autori:
AVANTO ARCHITECTS, VILLE HARA I ANU PUUSTINEN
Lokacija:
VANTAA, FINSKA
Površina:
1879
Fotografija:
ANDERS PORTMAN AND MARTIN SOMMERSCHIELD (WWW.KUVIO.COM) TUOMAS UUSHEIMO (WWW.UUSHEIMO.COM)

UMETNOST I ARHITEKTURA SU ZAHVALJUJUĆI SVOM VIŠEZNAČNOM I NEPOJMOVNOM JEZIKU BLISKE RELIGIJI I VEZANE SU ZA NADAHNUĆE I LEPOTU. UNUTAR OVOG OBJEKTA SPAJAJU SE UMETNOST I SVAKODNEVNICA. U NJEMU SE ODIGRAVA SVOJEVRSNO STAPANJE SUBJEKTA I PROSTORA, ČULNOG I NADČULNOG, VIDLJIVOG I NEVIDLJIVOG. NJEGOV MIR DUŠU ČINI KROTKOM I PLEMENITOM.

Društvene i tehnološke promene podrazumevaju i slobodniji pristup interpretaciji tradicionalnih principa građenja objekata socijalne arhitekture. Takav pristup se manifestuje na različite načine i primenljiv je svuda – od ekspresivne organske arhitekture do svedenih, tihih, minimalističkih prostora. Jedan u nizu primera ovakvih modernih graditeljskih poduhvata je i crkvica Sv. Lorenca u Finskoj. To je moderna građevina čiji minimalistički oblik i pozicija u pejzažu komuniciraju smirenost i bezvremenost.

KONTEKST IMATERIJALIZACIJA
Crkvica izgrađena u blizini istorijske crkve Sv. Lorenca delo je studija Avanto Architects nagrađeno prvim mestom na javnom konkursu. Stara kamena crkva sa zvonikom ostaje dominantna odlika pejzaža, dok nova građevina manjeg obima povezuje različite aspekte tog područja ne stavljajući sebe u prvi plan. Prostor po karakteru sveden, skladan i strog, upućen na osnovnu geometriju i njena arhetipska značenja, pruža vernicima okruženje za različita okupljanja i prisustvovanje verskim obredima, simbolišući sigurnost, utočište i utehu. Novi zvonik u uglu zgrade upotpunjava kompoziciju i upućuje poglede posmatrača ka nebu.

Svetli zidovi su pogodna pozadina za događaje koji se odvijaju u prostorima crkvice. Pregradni zidovi su od belog betona, a krov je od patiniranog bakra. Patina je na sve bakarne površine dodata ručno. Stropovi i ostakljeni zidovi prema groblju prekriveni su patiniranom bakarnom mrežicom, što predstavlja vezu između spoljnog i unutrašnjeg prostora. Pored estetske, mreža ima i utilitarnu vrednost jer smanjuje toplotno opterećenje od sunčevih zraka, dok masivnost zidova uravnotežuje promene temperature i vlage.

Niski kameni zidovi koji spajaju male vrtove i dvorišta, koriste kamen sa lokaliteta. Prirodni materijali koji će dostojanstveno ostariti, simulacija ljudskog životnog veka utkana u svaku poru građevine, nagoveštaj dugotrajnosti i prisustvo rukotvorina – bile su ideje vodilje prilikom dizajniranja enterijera.

ZNAČENJA PRAZNINE
Nekonvencionalno i originalno rešenje sa naglašenom vezom unutrašnjeg i spoljnog prostora i izrazite stilske doslednosti, od osnovne koncepcije do detalja, teže ka obuhvatanju niza varijabli korisnika i programa, sa naglaskom na ‘praznini’ i pročišćenosti. Prostor je podeljen na dva nivoa. Dve kapelice i prostor za polaganje urni, kao i njihovi ulazi i predvorja, nalaze se u prizemlju, a prostor za opela nalazi se u podrumu.

Sobe za osoblje su između javnih površina, u prizemlju i u podrumu. Prolaz kroz prostore je jednosmeran, a rute koje koriste različite grupe posetilaca se ne prepliću, što doprinosi tome da svaka ceremonija kao jedinstven i svečan čin prođe bez uznemiravanja.

Dominantno prisustvo bele boje implicira moralnu čistotu i pravednost